W Krakowie odbyły się dziś uroczystości poświęcone pamięci Wandy i Andrzeja Półtawskich. W miejscu zamieszkania małżeństwa przy ul. Brackiej 1 odsłonięto pamiątkową tablicę. W przededniu trzeciej rocznicy śmierci dr Wandy Półtawskiej Polskie Stowarzyszenie Obrońców Życia Człowieka przypomina jej zaangażowanie w ochronę życia poczętego.
O godz. 10:00 w Bazylice św. Franciszka z Asyżu przy pl. Wszystkich Świętych została odprawiona Msza Święta. O godz. 11:30 przy ul. Brackiej 1 nastąpiło odsłonięcie i poświęcenie tablicy upamiętniającej małżeństwo Państwa Półtawskich. W tym budynku mieszkali przez kilkadziesiąt lat.
Podczas uroczystości doradca Prezydenta RP Maciej Korkuć odczytał [list Pary Prezydenckiej] skierowany do uczestników wydarzenia.
– Szczególne miejsce w biografii państwa Półtawskich zajmuje wieloletnia przyjaźń i współpraca z Karolem Wojtyłą, późniejszym papieżem Janem Pawłem II. Połączyły ich te same wartości, głęboka wiara oraz troska o małżeństwo i rodzinę. Wanda i Andrzej Półtawscy współtworzyli intelektualne i duchowe środowisko skupione wokół przyszłego Ojca Świętego i własnym życiem dawali świadectwo głoszonym ideałom. Ich małżeństwo było oparte na wzajemnym szacunku, wierności i odpowiedzialności. Przypominali, że prawdziwa miłość nie sprowadza się tylko do uczuć, lecz wyraża się przede wszystkim w trosce o dobro drugiej osoby, codziennym wysiłku i gotowości do służby – podkreśliła w liście Para Prezydencka.
Następnie, w godzinach 12:00–15:45, w Sali Włoskiej klasztoru Ojców Franciszkanów odbyła się sesja popularnonaukowa poświęcona ich życiu i działalności. Jeden z referatów dotyczył służby prof. Wandy Półtawskiej w obronie życia człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci.
Uroczystości odbywały się w przededniu trzeciej rocznicy jej śmierci i stanowiły okazję do przypomnienia dorobku osób, które swoją pracą służyły rodzinie, kulturze i społeczeństwu.
Prof. Wanda Półtawska zmarła w nocy z 24 na 25 października 2023 roku. Była lekarką, specjalistką w dziedzinie psychiatrii, działaczką na rzecz ochrony życia i rodziny, a także bliską i wieloletnią współpracowniczką św. Jana Pawła II. Jej życie i działalność stanowią ważne świadectwo odpowiedzialności za drugiego człowieka oraz za przyszłość rodziny i społeczeństwa.
W służbie życiu od poczęcia
Ochrona ludzkiego życia zajmowała szczególne miejsce w działalności prof. Wandy Półtawskiej. Jej doświadczenie lekarskie, praca naukowa i zaangażowanie społeczne umacniały przekonanie, że życie człowieka wymaga ochrony i szacunku.
Współpracując z ks. kard. Karolem Wojtyłą, a później z papieżem Janem Pawłem II, podejmowała działania na rzecz rodziny, odpowiedzialnego rodzicielstwa i wychowania. Angażowała się również w inicjatywy służące formowaniu sumień i budowaniu kultury szacunku dla życia.
Szczególne miejsce w działalności prof. Wandy Półtawskiej zajęła Krucjata Modlitwy w Obronie Poczętych Dzieci, zainicjowana 12 października 1980 roku. Wśród jej pomysłodawców była dr Wanda Półtawska, obok inż. Antoniego Zięby, ks. Franciszka Płonki, duszpasterza akademickiego i dr. inż. Adama Kisiela. Głównym organizatorem tej inicjatywy był Antoni Zięba.
Początki Krucjaty wiązały się z wydarzeniami po pierwszej pielgrzymce Jana Pawła II do Polski w 1979 roku. W krakowskim środowisku osób zaangażowanych w obronę życia dojrzewało przekonanie, że konieczne są zarówno działania edukacyjne, jak i intensywna modlitwa w intencji dzieci poczętych. Dr Wanda Półtawska i Antoni Zięba skupili wokół siebie osoby związane m.in. z duszpasterstwami akademickimi i Studium Teologii Rodziny. Jednym z owoców tej współpracy była wystawa „Życie człowieka od poczęcia jest święte”, prezentowana w krakowskich kościołach w 1980 roku.
Krucjata łączyła modlitwę z konkretnym zobowiązaniem osobistym. Jej pierwszym uczestnikom zaproponowano, aby przez trzy miesiące codziennie uczestniczyli we Mszy Świętej i przyjmowali Komunię Świętą w intencji przemiany świadomości społecznej oraz zmiany prawa dotyczącego aborcji. Podejmowali również codzienną modlitwę różańcową lub inne wskazane modlitwy maryjne. Każdy uczestnik obejmował modlitwą także jedną wylosowaną osobę mającą wpływ na sytuację prawną dzieci poczętych, wśród nich byli przedstawiciele władz, parlamentarzystów, lekarzy i sędziów.
W inicjatywę włączono również osoby chore, które ofiarowywały swoje cierpienia w intencji obrony życia i modliły się w tej sprawie. Około 1500 osób podjęło intensywną modlitwę, a ponad tysiąc chorych włączyło się poprzez modlitwę i ofiarowanie cierpienia.
Po pierwszych trzech miesiącach program modlitewny kontynuowano w rozszerzonej, rocznej formule. Krucjata stała się w ten sposób długofalowym dziełem, opartym na wytrwałości, wspólnej modlitwie i odpowiedzialności za los dzieci, które jeszcze się nie narodziły.
Rodzina i wychowanie – fundament przyszłości
Prof. Wanda Półtawska poświęciła wiele lat pracy zagadnieniom związanym z życiem małżeńskim i rodzinnym. Współtworzyła duszpasterstwo rodzin w archidiecezji krakowskiej oraz angażowała się w przygotowanie osób pomagających małżonkom i rodzicom.
Podkreślała znaczenie macierzyństwa, ojcostwa i odpowiedzialnego wychowania dzieci. Zwracała uwagę na rolę relacji rodzinnych w kształtowaniu osobowości młodego człowieka. W swojej pracy łączyła wiedzę lekarską i psychologiczną z chrześcijańskim spojrzeniem na człowieka.
Media katolickie w służbie prawdzie
Istotną częścią działalności dr Wandy Półtawskiej było wspieranie mediów katolickich, które traktowała jako ważne narzędzie formacji sumień, przekazywania wartości chrześcijańskich oraz kształtowania odpowiedzialnych postaw wobec życia i rodziny. Nie ograniczała się jedynie do publikowania własnych tekstów. Angażowała się również w tworzenie czasopism, troszczyła się o ich poziom merytoryczny i wychowawczy oraz wspierała inicjatywy docierające do rodzin, młodzieży, nauczycieli i wychowawców.
Fundacja „Źródło” i początki tygodnika
W 1991 roku dr Wanda Półtawska była współzałożycielką Fundacji „Źródło”, powołanej wraz z innymi osobami zaangażowanymi w obronę życia. Głównym pomysłodawcą i organizatorem przedsięwzięcia był dr inż. Antoni Zięba, który wielokrotnie podkreślał istotny wkład dr Wandy Półtawskiej w to dzieło. To właśnie ona zaproponowała nazwę powstającego tygodnika – „Źródło”.
Celem fundacji było stworzenie warunków do redagowania, drukowania i rozpowszechniania czasopism, które mogłyby swobodnie publikować materiały służące obronie życia i rodziny oraz przeciwstawiać się temu, co organizatorzy określali mianem „kultury śmierci”.
5 stycznia 1992 roku, za zgodą i z błogosławieństwem kard. Franciszka Macharskiego, ukazał się pierwszy numer Tygodnika Rodzin Katolickich „Źródło”. Dr Wanda Półtawska zasiadała w jego redakcji przez cały okres ukazywania się pisma, aż do zakończenia regularnej działalności w marcu 2020 roku.
Znaczenie jej zaangażowania potwierdza zainteresowanie czytelników publikowanymi przez nią tekstami. Jak wspomina dr inż. Adam Kisiel, w pierwszym roku wydawania „Źródła” nakład wynosił około 25 tysięcy egzemplarzy. Niektórzy proboszczowie zwiększali zamówienia, wskazując na popularność artykułów dr Wandy Półtawskiej. W kolejnych latach nakład tygodnika wzrósł do około 50 tysięcy egzemplarzy, a wybrane numery specjalne wymagały dodatkowych dodruków.
Dr Półtawska od początku publikowała w „Źródle” teksty podejmujące fundamentalne zagadnienia życia rodzinnego. Pisała o macierzyństwie, ojcostwie, wychowaniu dzieci, odpowiedzialności za przekazywanie życia oraz znaczeniu wiary w codziennych decyzjach.
Już w pierwszym numerze tygodnika, w styczniu 1992 roku, ukazał się jej artykuł „Matka”. Autorka zwracała w nim uwagę na wyjątkową wartość macierzyństwa i pytała o przyczyny, dla których część kobiet nie chce podejmować tej roli:
„Nie ma szczytniejszego tytułu dla kobiety, żaden inny tytuł nie kryje w sobie tyle treści i takiego ładunku serca – a jednak wiele kobiet dziś nie chce być matkami. Dlaczego?”
W kolejnym numerze, w artykule „Ojciec”, poruszyła temat budowania więzi między ojcem a dzieckiem. Podkreślała, że ojcostwo dojrzewa wraz z dzieckiem, a relacja oparta na bliskości i przyjaźni ma ogromne znaczenie dla jego rozwoju:
„A przyjaźń z ojcem zapewnia równowagę psychiczną dziecka i stanowi skarb nieporównywalny do niczego.”
W marcu 1992 roku, w artykule „Tajemnica życia”, pisała o początkach ludzkiego życia, oczekiwaniu na narodziny dziecka oraz o tym, że jego przyjście na świat jest wydarzeniem ważnym nie tylko dla matki, ale dla całej rodziny.
W kolejnych tekstach podejmowała między innymi temat relacji międzypokoleniowych, odpowiedzialności mężczyzny, wiary i wiedzy oraz moralnego wymiaru decyzji dotyczących rodzicielstwa. Jej artykuły nie ograniczały się do przedstawiania poglądów. Miały skłaniać czytelników do refleksji nad własnym życiem, odpowiedzialnością i podejmowanymi wyborami.
Czasopisma dla rodzin, dzieci, młodzieży i nauczycieli
Zaangażowanie dr Wanda Półtawskiej wykraczało daleko poza tygodnik „Źródło”. Według dr. inż. Adama Kisiela brała ona istotny udział w powstawaniu ośmiu innych czasopism katolickich, adresowanych do różnych grup odbiorców.
Wśród nich znalazły się:
„Wychowawca” – miesięcznik poświęcony formacji nauczycieli i wychowawców katolickich;
„Jaś”, później „Ola i Jaś” – pismo skierowane do dzieci;
„Dominik Idzie do I Komunii Świętej” – publikacja przygotowywana z myślą o dzieciach przystępujących do Pierwszej Komunii Świętej;
„Droga” – tygodnik dla młodzieży;
„Tryby” – pismo przeznaczone dla studentów;
„Nasza Arka” i „Cuda i Łaski Boże” – miesięczniki podejmujące tematykę religijną;
„Służba Życiu” – seria poświęcona dokumentowaniu zagadnień związanych z ochroną ludzkiego życia, wydawana okresowo od 1999 roku. Ukazało się ponad 40 jej numerów.
Tak szeroki zakres inicjatyw pokazuje, że ważne było dla niej docieranie do odbiorców na różnych etapach życia. Innych treści potrzebują dzieci, innych młodzież i studenci, a jeszcze innych rodzice, nauczyciele i wychowawcy. Wspólnym celem tych publikacji było wspieranie formacji człowieka w duchu wartości chrześcijańskich.
Działalność dr Wandy Półtawskiej pokazuje, że media katolickie rozumiała jako coś więcej niż kanał przekazywania wiadomości. Widziała w nich przestrzeń formacji, edukacji i odpowiedzialnego dialogu o sprawach fundamentalnych dla człowieka.
Jej zaangażowanie pozostaje przykładem konsekwentnej pracy na rzecz przekazu medialnego, który nie tylko informuje, ale także pomaga stawiać pytania o sens życia, odpowiedzialność moralną i dobro rodziny.
Świadectwo, które pozostaje
Dla prof. Wandy Półtawskiej wiara była fundamentem życia i podejmowanych działań. Podkreślała znaczenie modlitwy, Eucharystii i osobistej relacji z Bogiem. Jej świadectwo przypomina, że obrona życia nie kończy się na deklaracjach a wymaga wytrwałości, odpowiedzialności, formacji i gotowości do służby drugiemu człowiekowi.
W rocznicę jej odejścia do nieba warto na nowo przypomnieć przesłanie, które pozostawiła: troska o życie, rodzinę i wychowanie jest zadaniem, które wymaga zaangażowania każdego z nas.
